Mənim fikrimcə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Almaniyaya rəsmi səfəri son dövrlərin ən uğurlu xarici siyasət hadisələrindən biri olub. Avropanın aparıcı dövlətlərindən biri ilə Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamənin imzalanması, regional təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı səsləndirilən mühüm bəyanatlar və əməkdaşlıq üçün yeni perspektivlər açan razılaşmalar Bakı ilə Berlin arasında yüksək etimad səviyyəsinin göstəricisidir. Almaniyanın bu gün iqtisadi, siyasi və demoqrafik potensialına görə Avropa İttifaqında aparıcı rol oynadığını nəzərə alsaq, bu səfərin əhəmiyyətini qiymətləndirmək çətindir.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərində müşahidə olunan müsbət dinamikadan danışarkən Almaniyanın Aİ-nin əsas ölkəsi kimi rolunu xüsusi vurğulayıb. Bu, bir daha təsdiqləyir ki, Bakı məhz praqmatik və qarşılıqlı faydalı dialoq vasitəsilə beynəlxalq arenadakı mövqelərini ardıcıl şəkildə möhkəmləndirir.
Dövlət başçısının Almaniyaya çox uğurlu səfəri Azərbaycan xarici siyasətinin özünəməxsusluğundan yenidən danışmağa əsas verir. Bakının diplomatiyasının əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan heç kəsi öz mövqeyini qəbul etməyə məcbur etmir. Əksinə, formalaşan beynəlxalq proseslər elə bir vəziyyət yaradır ki, ölkəmizlə əməkdaşlıq müxtəlif dövlətlər üçün getdikcə daha çox tələb olunan və faydalı istiqamətə çevrilir. Məhz ardıcıl siyasət və balanslaşdırılmış diplomatiya sayəsində Azərbaycan elə münasibətlər qurub ki, hətta dünyanın ən böyük gücləri belə onunla qarşılıqlı hörmət və bərabərhüquqluluq prinsipləri əsasında əməkdaşlıq edirlər.
Müstəqillik illərində ölkəmiz çoxsaylı ciddi sınaqlardan keçməli olub. Elə buna görə də Azərbaycanın çoxsaylı problemlərlə üzləşən dövlətdən beynəlxalq aləmdə nüfuz və tanınma qazanan təsirli regional gücə çevrilməsi xüsusi dəyər kəsb edir. Belə nəticəyə nail olmaq hər dövlətə nəsib olmur. Məhz buna görə Bakı və şəxsən Prezident İlham Əliyev bütün dünyada haqlı olaraq böyük hörmət qazanıblar.
Azərbaycanın İkinci Qarabağ müharibəsindəki Qələbədən sonra əldə etdiyi status təkcə qazanılmış uğurların tanınması deyil, həm də böyük məsuliyyətdir. Dövlətin beynəlxalq nüfuzu artdıqca onun siyasətinə qarşı irəli sürülən tələblər də çoxalır. Təəssüf ki, dünyanın bütün aparıcı dövlətləri gücün şəxsi ambisiyalara deyil, sülhə, sabitliyə və inkişafa xidmət etməli olduğunu dərk etmirlər. Azərbaycan isə tamamilə fərqli yanaşma nümayiş etdirir. Ölkəmiz ətrafında təhlükəsizlik, qarşılıqlı anlaşma və mehriban qonşuluq məkanı yaratmağa çalışır, həm özü, həm də bütövlükdə region üçün riskləri minimuma endirir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olunduqdan sonra Cənubi Qafqazda yeni siyasi reallıqlar formalaşıb. Demək olar ki, beynəlxalq hüquqa hörmət və sülhə canatma prinsiplərinə əsaslanan yeni regional əməkdaşlıq modelinin təməli məhz burada qoyulub. Azərbaycan ardıcıl şəkildə nümayiş etdirir ki, siyasi iradə və ədalət prinsiplərinə hörmət olduğu halda, ən mürəkkəb münaqişələr belə həll edilə bilər.
2020-ci il hadisələrindən sonra Azərbaycanın bir sıra beynəlxalq tərəfdaşlarla münasibətləri müəyyən çətin dövr keçirdi. Avropa İttifaqı, Fransa, Rusiya, ABŞ və İranla fikir ayrılıqları yaranmışdı. Lakin bu gün tamamilə fərqli mənzərə müşahidə olunur. ABŞ Azərbaycanın strateji tərəfdaşıdır, Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq fəal şəkildə inkişaf edir, İranla münasibətlərdə yaranmış çətinliklər uğurla aradan qaldırılıb, Fransa isə özü Bakı ilə konstruktiv dialoqun bərpası təşəbbüsü ilə çıxış edib.
Rusiya ilə münasibətlərin bərpası xüsusi diqqətə layiqdir. Son illər həqiqətən də asan olmayıb. Lakin Şuşa Qlobal Media Forumunda Prezident İlham Əliyev qəti şəkildə bəyan etdi ki, iki ölkə arasında münasibətlər tam bərpa olunub və mövcud problemlər öz həllini tapıb. Çoxsaylı mənfi proqnozlara və bədniyyətli qüvvələrin yaranmış fikir ayrılıqlarından Azərbaycana qarşı istifadə etmək cəhdlərinə baxmayaraq, dövlət başçısının diplomatik strategiyası növbəti dəfə öz effektivliyini sübut etdi.
Azərbaycan nisbətən kiçik dövlətdir. Lakin düşünülmüş strategiya, peşəkar diplomatiya və milli ləyaqətə hörmət sayəsində öz milli maraqlarını etibarlı şəkildə qorumağa nail olub. Ölkəmiz heç vaxt güzəştlər hesabına və ya öz prinsiplərindən imtina etməklə kiminsə rəğbətini qazanmağa çalışmayıb. Aydındır ki, ərazi və ya hərbi potensial baxımından Azərbaycan dünyanın ən böyük dövlətləri ilə rəqabət apara bilməz. Lakin onun əsas gücü ölçülüb-biçilmiş qərarlar qəbul etmək, müstəqil siyasət yürütmək və öz maraqlarını ardıcıl şəkildə müdafiə etmək bacarığında ifadə olunur.
Azərbaycan 2020-ci ildəki Qələbə zamanı olduğu kimi, diplomatik ustalığın da ən yüksək səviyyəsini nümayiş etdirdi. Həmin Qələbə ölkənin müasir tarixinin ən mühüm hadisələrindən birinə çevrilərək Azərbaycanı beynəlxalq nüfuz baxımından tamamilə yeni mərhələyə yüksəltdi. Ərazi bütövlüyünün bərpası beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə tam uyğun şəkildə həyata keçirildi ki, bu da ölkəmizin qanunun aliliyi və ədalət prinsiplərinə sadiqliyinin növbəti təsdiqi oldu.
Azərbaycan ardıcıl şəkildə, əlavə təzyiq və gurultulu bəyanatlar olmadan sübut etdi ki, Cənubi Qafqazın davamlı inkişafı onun fəal iştirakı olmadan mümkün deyil. Bunun arxasında Prezident İlham Əliyevin qəbul etdiyi düzgün strateji qərarlara əsaslanan böyük zəhmət dayanır. Məhz vaxtında düzgün qərarlar qəbul etmək bacarığı istənilən dövlətin uğurlu gələcəyini müəyyənləşdirir.
Bəzi qüvvələrin Azərbaycanı beynəlxalq proseslərin kənarında görmək istəklərinə baxmayaraq, ölkəmiz artıq özünü ciddi regional ambisiyalara və böyük inkişaf potensialına malik dövlət kimi inamla təsdiqləyib. Bugünkü uğurlar yalnız onu göstərir ki, Azərbaycan gələcəkdə regionun aparıcı dövlətlərindən birinə çevrilmək iqtidarındadır.
Xüsusilə vurğulamaq lazımdır ki, Azərbaycan hətta vaxtilə ciddi fikir ayrılıqları yaşadığı ölkələr üçün də qapılarını açıq saxlayır. Bunun üçün Bakı ilə İrəvan arasında hazırda davam edən sülh prosesinə nəzər salmaq kifayətdir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə irəli sürülən sülh gündəliyi hərbi Qələbə qədər əhəmiyyətli hadisəyə çevrilərək Azərbaycan siyasətinin yüksək məsuliyyətini, müdrikliyini və praqmatizmini bir daha nümayiş etdirdi.
Təsadüfi deyil ki, Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya səfəri zamanı Azərbaycan-Ermənistan nizamlanması məsələləri mühüm yer tutdu və Azərbaycan ilə Almaniya Federativ Respublikası arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamənin mətnində də öz əksini tapdı. Almaniyanın Federal Kansleri Fridrix Merts də vurğuladı ki, Cənubi Qafqazda davamlı sülhün, təhlükəsizliyin və sabitliyin təmin olunması bütövlükdə Avropa İttifaqının maraqlarına uyğundur.
Bu gün regionda müsbət proseslərin təşəbbüskarı və əsas hərəkətverici qüvvəsi məhz Azərbaycandır. Bunu həm tərəfdaşlarımız, həm də beynəlxalq ictimaiyyət etiraf edir.
Biz təkcə orta gücə malik dövlət statusumuzu bəyan etməmişik, həm də onu konkret addımlarla daha da möhkəmləndirməyə hazırıq. Azərbaycan güclü xarakterə, uzunmüddətli strateji baxışa və böyük inkişaf perspektivlərinə malik ölkədir. Biz dostlarımızın və tərəfdaşlarımızın dairəsini pərdəarxası intriqalar və gurultulu bəyanatlar vasitəsilə deyil, dürüstlük, qarşılıqlı hörmət, etibarlılıq və üzərimizə götürdüyümüz öhdəliklərin ardıcıl şəkildə yerinə yetirilməsi sayəsində genişləndirməyə çalışırıq. Məhz bu siyasət müasir Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun əsas mənbəyidir.
.
